29 Οκτωβρίου 1974 – Μέρα Μνήμης και Αγώνα για τους Αγνοούμενους

Αφιερωμένο σε όλους τους αγνοουμένους και ιδιαίτερα στο Μαριο Θεμιστοκλεους από Κακοπετρια ο οποίος παραμένει ακόμη αγνοούμενος και στον ξάδελφο μου μέχρι πρόσφατα αγνοούμενο στρατιώτη Αυξεντη Αυξεντίου από την Επτακώμη.

29 Οκτωβρίου 1974 – Ημέρα Μνήμης και Αγώνα για τους Αγνοούμενους.

Μια μαύρη ημερομηνία στη νεότερη ιστορία της Κύπρου. Η μέρα που οι τελευταίοι αιχμάλωτοι της τουρκικής εισβολής ελευθερώθηκαν — μα όχι όλοι. Γιατί για εκατοντάδες οικογένειες, η πόρτα της επιστροφής έμεινε κλειστή. Οι αγαπημένοι τους δεν γύρισαν ποτέ.

Το μαύρο καλοκαίρι του 1974 είχε αφήσει πίσω του πληγές ανοιχτές. Ξημερώματα του Σαββάτου, 20 Ιουλίου 1974, οι ουρανοί σκοτείνιασαν από τα τουρκικά αεροπλάνα και τα αλεξίπτωτα έπεφταν πάνω από τις ακτές της Κερύνειας. Τα τανκς κύλησαν στους δρόμους, οι σειρήνες ήχησαν, και η Κύπρος βυθίστηκε στον τρόμο. Σκοτωμοί, βιασμοί, λεηλασίες. Το άσπρο δεν ξεχώριζε από το μαύρο — όλα βυθίστηκαν στο αίμα και στη σιωπή.

Και μέσα σε αυτή τη σιωπή γεννήθηκε η τραγωδία των αγνοουμένων. Άντρες, γυναίκες, παιδιά, στρατιώτες και άμαχοι — άνθρωποι κάθε ηλικίας — χάθηκαν χωρίς ίχνος. Άλλοι συνελήφθησαν ζωντανοί και μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα αιχμαλώτων στην Τουρκία. Άλλοι εξαφανίστηκαν μέσα στη φωτιά του πολέμου, θύματα μιας βαρβαρότητας που αρνείται μέχρι σήμερα να ομολογήσει την αλήθεια.

Οι οικογένειες περίμεναν κι ακόμη περιμένουν.. Χρόνια ολόκληρα έψαχναν στα χαλάσματα, στις λίστες του Ερυθρού Σταυρού, στα πρόσωπα των απελευθερωμένων αιχμαλώτων μήπως βρουν ένα σημάδι, ένα βλέμμα γνωστό. Κάθε χτύπος της πόρτας, κάθε φήμη, κάθε είδηση, ξαναφούντωνε την ελπίδα. Αλλά οι περισσότεροι δεν γύρισαν ποτέ. Στις 29 Οκτωβρίου 1974, οι τελευταίοι γνωστοί αιχμάλωτοι πολέμου αφέθηκαν ελεύθεροι. Ήταν μια μέρα ανακούφισης, μα και πικρίας. Γιατί μαζί με τη χαρά, ήρθε η βεβαιότητα του κενού — η συνειδητοποίηση ότι εκατοντάδες άλλοι παρέμεναν χαμένοι. Έτσι, η μέρα αυτή έγινε σύμβολο μνήμης, πένθους και διεκδίκησης δικαιοσύνης. Πενήντα και πλέον χρόνια μετά, η πληγή παραμένει ανοιχτή.

Η Κύπρος ακόμη μετρά τους αγνοούμενούς της, ακόμη περιμένει την αλήθεια. Κάθε οστό που ταυτοποιείται, κάθε όνομα που αναγνωρίζεται, είναι μια μικρή δικαίωση — ένα βήμα προς τη λύτρωση. Μα η ψυχή του τόπου δεν ησυχάζει όσο υπάρχουν άνθρωποι που δεν γύρισαν… Η 29η Οκτωβρίου δεν είναι μόνο η μέρα της απελευθέρωσης των αιχμαλώτων. Είναι η μέρα που θυμόμαστε όλους όσους δεν επέστρεψαν.

Είναι η μέρα που υποσχόμαστε πως δεν θα ξεχάσουμε. Γιατί όσο η μνήμη ζει, ζουν και οι ψυχές των αγνοουμένων μέσα μας — ως φάροι αξιοπρέπειας, πίστης και ελπίδας για δικαίωση