Ριζοκάρπασο: Η ντροπή μιας ανοχής που έγινε συνήθεια

Είναι τουλάχιστον εξοργιστικό να συζητάμε, εν έτει 2025, για σκουριασμένα κάγκελα και ελλείψεις φωτοτυπικών μηχανών σε ένα σχολείο που, μέσα σε καθεστώς κατοχής, κρατά ζωντανή την ελληνική παιδεία και ταυτότητα. Είναι εξοργιστικότερο, όμως, το ότι η συζήτηση αυτή δεν γίνεται για πρώτη φορά. Ούτε και για δεύτερη. Γίνεται ξανά και ξανά, σαν να έχει γίνει ρουτίνα η εγκατάλειψη.

Το Ριζοκάρπασο δεν ζητά πολυτέλειες. Ζητά τα αυτονόητα: ασφάλεια για τα παιδιά του, σύγχρονη παιδαγωγική υποστήριξη, και κυρίως ελευθερία να μορφώνει τη νέα γενιά χωρίς λογοκρισία και παρεμβάσεις. Αντί γι’ αυτό, αντιμετωπίζει καθημερινά ένα αόρατο αλλά πανίσχυρο τείχος — όχι μόνο από το ψευδοκράτος, αλλά και από τη χρόνια αδράνεια της δικής μας πλευράς.

Η λογοκρισία που επιβάλλεται στη διδακτέα ύλη, οι αποκλεισμοί στους διορισμούς, η απαγόρευση πρόσβασης επιθεωρητών και αρμόδιων λειτουργών του Υπουργείου Παιδείας, δεν είναι απλώς παραβιάσεις — είναι χαστούκια στην έννοια της δημοκρατίας και της ισοτιμίας στην εκπαίδευση. Είναι ένα βουβό μήνυμα που λέει: “Αυτά τα παιδιά είναι λιγότερο σημαντικά”.

Κι όμως, κάθε παιδί που συνεχίζει να φοιτά σε αυτά τα σχολεία, κάθε δάσκαλος που τολμά να μεταβεί σε κατεχόμενη γη για να διδάξει κάτω από περιορισμούς, κρατούν ψηλά μια σημαία που πολλοί από εμάς έχουμε ξεχάσει πώς να σηκώνουμε: τη σημαία της αξιοπρέπειας.

Το κράτος, έστω και αργοπορημένα, προχώρησε σε αλλαγές στη διαδικασία διορισμών. Αλλά δεν αρκεί. Η Πολιτεία δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζει την εκπαίδευση στα κατεχόμενα χωριά ως “ειδική περίπτωση”. Είναι υποχρέωσή της να διασφαλίσει ίσους όρους εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά, είτε βρίσκονται στη Λευκωσία είτε στο τελευταίο φυλάκιο της εθνικής μνήμης.

Η περίπτωση του Ριζοκαρπάσου —και σύντομα ξανά των σχολείων σε Κορμακίτη και Καρπάσια — είναι ο καθρέφτης της συλλογικής μας ευθύνης. Δεν έχουμε το περιθώριο να συνηθίσουμε την εγκατάλειψη. Δεν έχουμε το δικαίωμα να κάνουμε την εξαίρεση, κανονικότητα.

Αν θέλουμε να λεγόμαστε Κράτος Δικαίου, τότε το Ριζοκάρπασο πρέπει να είναι προτεραιότητα. Όχι επειδή είναι “σύμβολο” — αλλά επειδή είναι σχολείο. Και κάθε σχολείο είναι το μέλλον.